Δευτέρα 13 Ιουλίου 2015

Μπροστά στη γραμμή Σόιμπλε και ενώπιον της Ιστορίας

Η κυβέρνηση Τσίπρα διεξάγει μία πολύ σκληρή διαπραγμάτευση με τους θεσμούς, προσπαθώντας να φτάσει σε μία συμφωνία με τους δανειστές της, τη στιγμή που η λέξη «Grexit» ακούστηκε έντονα από επίσημα ευρωπαϊκά χείλη. Εάν επιτευχθεί μία επώδυνη συμφωνία, αυτή αναμένεται να προκαλέσει τριγμούς στο κυβερνητικό στρατόπεδο, αλλά και να βαρύνει περαιτέρω την ελληνική κοινωνία που ήδη βιώνει πέντε χρόνια σκληρής λιτότητας. 

Οι... τελευταίες εξελίξεις

Τις πρωινές ώρες της Δευτέρας και ύστερα και από την τρίτη συνάντηση της «τετραμερούς», δηλαδή των Τσίπρα, Μέρκελ, Ολάντ και Τουσκ, η μαραθώνια Σύνοδος Κορυφής της ευρωζώνης συνεχίζεται. Δυο θέματα παραμένουν ακόμα ανοικτά: Η παρουσία του ΔΝΤ μετά τον Μάρτιο του 2016, την οποία δεν επιθυμεί η ελληνική κυβέρνηση, και η ύπαρξη ενός ταμείου με έδρα το Λουξεμβούργο στο οποίο θα ενταχθεί δημόσια περιουσία αξίας 50 δισ. ευρώ.
Αναφορικά με το τελευταίο ζήτημα, η Γερμανία υποχώρησε ελάχιστα, προτείνοντας στην εν λόγω διατύπωση να συμπεριληφθεί η φράση «από ιδιωτικοποιήσεις και άλλα μέσα». Η πρόταση αυτή δεν γίνεται δεκτή από την κυβέρνηση, η οποία επιμένει ότι το σύνολο του αιτήματος δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό.
Πληροφορίες αναφέρουν ότι η διατύπωση που προτάθηκε από την Αθήνα για το χρέος γίνεται δεκτή. Προβλέπει την έναρξη ουσιαστικών συζητήσεων μετά την ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης, δηλαδή το Φθινόπωρο.
Όσον αφορά τέλος το τέταρτο «ανοικτό» θέμα, αυτό της ρευστότητας των τραπεζών, κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι έχουν δοθεί εγγυήσεις ότι όταν υπάρξει συμφωνία θα ανοίξει η «κάνουλα» από την ΕΚΤ.

Βήματα προόδου

Νωρίτερα, πηγές κοντά στις διαπραγματεύσεις έκαναν λόγο για πρόοδο, με την προοπτική του Grexit να έχει απομακρυνθεί οριστικά.
Οι ίδιες πηγές έκαναν λόγο για κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών της χώρας τις επόμενες εβδομάδες και μέχρι την οριστικοποίηση του νέου προγράμματος: προβλέπεται να τεθούν στη διάθεση της Αθήνας κονδύλια, τα οποία περιέχει ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSM). Σύμφωνα με ευρωπαϊκές πηγές, στον EFSM παραμένουν ανενεργά 60 δισ. ευρώ, αλλά για να εκταμιευθούν χρήματα χρειάζεται έγκριση από τα 28 κράτη-μέλη της Ε.Ε. Πέραν αυτών των χρημάτων, υπό συζήτηση είναι η επιστροφή στην Ελλάδα των κερδών που έχει αποκομίσει η ΕΚΤ από τα ελληνικά ομόλογα (SMPs), ενώ υπό συζήτηση είναι και το ενδεχόμενο να συνάψει η Ελλάδα βραχυπρόθεσμα διμερή δάνεια με χώρες-μέλη της ευρωζώνης.
Ενστάσεις στην παρούσα φάση προέβαλε η Ολλανδία, η οποία τόνιζε ότι δεν μπορεί να ενισχύσει οικονομικά την Ελλάδα, αν δεν αρθούν οι «μονομερείς ενέργειες» στις οποίες προέβη η κυβέρνηση και οι οποίες -σύμφωνα με την άποψη της Χάγης- βρίσκονται σε αντίθεση με τις κατευθύνσεις του Eurogroup της 20ης Φεβρουαρίου. Σε ό,τι αφορά τις μονομερείς ενέργειες σχετικά με τις επαναπροσλήψεις εργαζομένων στο ελληνικό δημόσιο (ΔΕΚΟ, ΕΡΤ κ.α.), υπήρχε βάση συμβιβασμού και προβλέπεται η απόσβεση του αριθμού των επαναπροσληφθέντων, από το συνολικό αριθμό προσλήψεων που θα γίνουν ως το 2020.
Σε ό,τι αφορά το ζήτημα του χρέους, είναι πιθανό να επαναδιατυπωθεί η δήλωση του Εurogroup του Νοεμβρίου του 2012.

Τι προηγήθηκε

Η μαραθώνια συνεδρίαση του Eurogoup ολοκληρώθηκε νωρίς το απόγευμα της Κυριακής και έδωσε τη σκυτάλη στη σύνοδο κορυφής για τη συνέχιση των συζητήσεων σε επίπεδο αρχηγών κρατών. Προηγουμένως, η εισήγηση του Eurogroup ζητούσε από την ελληνική κυβέρνηση να νομοθετήσει άμεσα (ως την Τετάρτη)σκληρά προαπαιτούμενα, προκειμένου στη συνέχεια να εξεταστεί το ενδεχόμενο χρηματοδότησης της Αθήνας. Δηλαδή, η ευρωζώνη δεν υποσχέθηκε καν ότι μετά την εφαρμογή όλων των επίπονων προαπαιτούμενων από την ελληνική κυβέρνηση, θα συμφωνήσει σε δανειακή σύμβαση με τον ESM. 
Η εισήγηση του Eurogroup
Είναι επίσης χαρακτηριστικό, ότι το ενδεχόμενο ενός προσωρινού, 5ετούς Grexit (αλά... Σόιμπλε) περιλήφθηκε στην εισήγηση του Eurogroup. «Στην περίπτωση που δεν υπάρξει συμφωνία πρέπει να προσφερθούν στην Ελλάδα γρήγορες διαπραγματεύσεις για ένα διάλειμμα από την ευρωζώνη με πιθανή αναδιάρθρωση χρέους» αναφέρει -στο τέλος- το κείμενο συμπερασμάτων των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης.
Ως φυσιολογική συνέπεια, ο «πυρετός» των διαβουλεύσεων μεταφέρθηκε στη σύνοδο κορυφής, με τον Έλληνα πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα να βρίσκεται αντιμέτωπος με τις πολύ σκληρές προτάσεις του Eurogroup και των ηγετών της ευρωζώνης. Ο κ. Τσίπρας είχε συνεχείς ξεχωριστές επαφές με τη Γερμανίδα καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ και τον Γάλλο πρόεδρο Φρανσουά Ολάντ, (συχνά παρουσία του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Ντόναλντ Τουσκ) προκειμένου να προσεγγίσουν μία συμφωνία.
Όπως μετέδωσε ο Ian Traynor του Guardian, Μέρκελ και Ολάντ φέρεται να υπέβαλαν τον Έλληνα πρωθυπουργό σε «εκτεταμένο πνευματικό εικονικό πνιγμό», επικαλούμενος ως πηγή, ανώτατο αξιωματούχο.

Από την πλευρά του ο Τσίπρας φέρεται να έθεσε συγκεκριμένες αντιρρήσεις στις ευρωπαϊκές προτάσεις. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, τα θέματα που συζητήθηκαν διεξοδικά μεταξύ των τριών ηγετών ήταν τα εξής: 
  • Το ταμείο με τα 50 δισ. ακίνητης περιουσίας στο Λουξεμβούργο
  • Το δημόσιο χρέος
  • Η συμμετοχή του ΔΝΤ και 
  • Η ρευστότητα των τραπεζών 
Σε παράλληλο επίπεδο με τη σύνοδο κορυφής, συνεχίζονταν οι διαβουλεύσεις του Έλληνα υπουργού Οικονομικών, Ευκλείδη Τσακαλώτου, με τον Γερμανό και το Γάλλο ομόλογό του, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε και Μισέλ Σαπέν, αντίστοιχα.
Χαρακτηριστική της σκληρής διαπραγμάτευσης και των απαιτήσεων των δανειστών, είναι η ανάρτηση που έκανε το βράδυ της Κυριακής, στον λογαριασμό του στο twitter, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας και πρόεδρος των Ανεξάρτητων Ελλήνων,Πάνος Καμμένος, στην οποία σημειώνει πως «Τα όρια των Ελλήνων είναι η απόφαση του συμβουλίου αρχηγών υπό τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Απεδείχθη οτι θέλουν την συντριβή ΜΑΣ. ΕΩΣ ΕΔΩ».

 

Στο παιχνίδι και το ΔΝΤ

Σύμφωνα με το έγγραφο-εισήγηση που έστειλε το Eurogroup στους ηγέτες των χωρών της ευρωζώνης, οι υπουργοί Οικονομικών της ένωσης επισημαίνουν ότι απαιτούν τη συνέχιση της πλήρους εμπλοκής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου στο νέο πρόγραμμα για την Ελλάδα.
Όπως αναφέρεται στο έγγραφο «Το Eurogroup αναμένει την συνέχιση της πλήρους εμπλοκής του ΔΝΤ [και καλωσορίζει την πρόθεση της Ελλάδας να αναζητήσει την πλήρη ανάμειξη του Ταμείου στην παρακολούθηση και χρηματοδότηση του προγράμματος]. Αυτό είναι προαπαιτούμενο του Eurogroup για να συμφωνήσει σε ένα νέο πρόγραμμα μέσω του ESM.

«Παραθυράκι» για ρευστότητα 

Την άποψη πως η ΕΚΤ θα παρέχει ασφάλεια προς τις ελληνικές τράπεζες για τις επόμενες ημέρες και εβδομάδες εξέφρασε ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν, Βάλντις Ντομπρόβσκις. Μιλώντας στο αμερικανικό δίκτυο CNBC ο Ντομπρόβσκις σημείωσε «Οι συζητήσεις συνεχίζονται όμως όλα δείχνουν ότι η ΕΚΤ θα παρέχει ασφάλεια στις ελληνικές τράπεζες για τις επόμενες ημέρες και εβδομάδες.
«Αν και η ΕΚΤ είναι ανεξάρτητη και λαμβάνει μόνη της αποφάσεις, η κάλυψη των αναγκών των ελληνικών τραπεζών ήταν και παραμένει μέρος των διαβουλεύσεων» πρόσθεσε ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν.
Πάντως, ο Ντομπρόβσκις, αναφερόμενος στην πρόταση Σόιμπλε για Grexit ανέφερε ότι «είμαστε πάντα προς αναζήτηση ενός εναλλακτικού  σε περίπτωση που τα πράγματα δεν εξελιχθούν όπως αναμένουμε. Οπότε προετοιμαζόμαστε για μια κατάσταση όπου δεν θα υπάρξει συμφωνία».

Δεν υπάρχουν σχόλια: