«Η “ανάπτυξη” είναι μια έννοια ζόμπι, στην οποία είμαστε εγκλωβισμένοι»

Ο περιβαλλοντικός αναλυτής Εντουάρντο Γκούντινας μιλά για την κυριαρχία στις συνειδήσεις των ανθρώπων του «μύθου της ανάπτυξης» και επεξηγεί την εναλλακτική που συζητείται στη Νότια Αμερική και αφορά την έννοια του «Buen Vivir», μια εκδοχή του ευ ζην στο πλαίσιο μιας κοινότητας και σε αρμονία με τη φύση. «Το Buen Vivir είναι ρήξη με την ανάπτυξη, έννοια μετα-καπιταλιστική και μετα-σοσιαλιστική», εξηγεί.

Θεωρεί... ότι οι σημερινοί παγκόσμιοι ηγέτες στερούνται το ηθικό ανάστημα ώστε να πάρουν κρίσιμες αποφάσεις για το περιβάλλον και το μέλλον των λαών. «Ετσι, οι διακυβερνητικές διασκέψεις καταλήγουν σε μια συζήτηση στην οποία ο Βορράς αρνείται τις ευθύνες του για την παγκόσμια μόλυνση, ενώ ο Νότος θέλει να μιμηθεί μια παρόμοια ανάπτυξη», δηλώνει.

• Ποιες είναι οι προσδοκίες σας από την Κλιματική Διάσκεψη στο Παρίσι;

Θεωρώ ότι υπάρχει μια αυξανόμενη δημόσια πίεση στις κυβερνήσεις να καταλήξουν τουλάχιστον σε μια συμφωνία, έτσι ώστε να αποφευχθεί ακόμα ένα αδιέξοδο. Ωστόσο, όλη η ενημέρωση και η πρόσφατη ιστορία υποδεικνύουν ότι οι τελικές αποφάσεις θα είναι εντελώς ανώδυνες, χωρίς ακριβείς δεσμεύσεις σε κρίσιμα θέματα για τα οποία υπάρχει διένεξη και μάλιστα εγκαίρως. Να θυμόμαστε ότι χρειαζόμαστε δραστική μείωση των εκπομπών ρύπων, αλλά και σε σύντομο χρονικό διάστημα, εάν θέλουμε να παραμείνουμε εντός των ορίων θερμοκρασίας που θεωρούνται συμβατές με τη ζωή έτσι όπως την ξέρουμε σήμερα.

• Πολλές φορές έχει διακηρυχθεί ότι η κλασική δυτική ιδέα περί ανάπτυξης είναι νεκρή τις τελευταίες δεκαετίες, όμως συνεχίζει να υπάρχει. Πώς μπορούμε να πετύχουμε την «αποαποικιοποίηση του φαντασιακού» (Σ. Λατούς) των ανθρώπων απ’ αυτήν;

Αυτό που λέτε είναι σωστό. Η ιδέα της ανάπτυξης έχει δεχτεί σφοδρή κριτική, αλλά συνεχίζει να είναι αντικείμενο επιθυμίας. Εχει ανακηρυχθεί νεκρή, αλλά ανασταίνεται με νέες μορφές, όπως για παράδειγμα η «βιώσιμη ανάπτυξη», η «ανθρώπινη ανάπτυξη», η «αειφόρος ανάπτυξη» και πάει λέγοντας. Λοιπόν, πώς αποκαλείς κάτι που είναι ταυτόχρονα νεκρό και ζωντανό; Ζόμπι. Αυτή είναι η περίπτωση της ανάπτυξης. Είναι μια έννοια ζόμπι, με οικονομία ζόμπι και με τους ανθρώπους παγιδευμένους σ’ αυτήν.

 

♦ Ολόκληρη η συνέντευξη του Εντουάρντο Γκούντινα στον Τάσο Τσακίρογλου και την «Εφημερίδα των Συντακτών» που κυκλοφορεί σήμερα.